باورهای غلط بیماران اعتیاد چه نقشی در فرایند درمانی آنها دارد؟

باورهای غلط بیماران اعتیاد یکی از نقاط چالش برانگیز درمان آنهاست. ترک اعتیاد به مواد مخدر یکی از معضلاتی است که حتماً باید با نظارت و کمک دیگران باشد. اما این دیگران چه کسانی هستند؟ و چگونه می توانند در این زمینه به بیمار کمک کنند؟ مثلاً فرض کنید شخصی در خانواده شما درگیر اعتیاد به ترامادول است. او مسرانه بر این باور است که معتاد نیست و هر زمان بخواهد می تواند ترک کند. نقش شما در این زمینه چیست؟

بسیاری از معتادین درگیر این باور غلط هستند که خواستن، توانستن است. در واقع این جمله معروف آنها را گول می زند. آنها تصور می کنند هر زمان که بخواهند می توانند مواد مخدر را ترک کنند. اما همین تصور باعث می شود با خیال راحت تری به مصرف مواد مخدر بپردازند. افراد معتاد متاسفانه به این باور خطرناک تکیه می کنند و این عاملی برای مقاومت آنها در برابر درمان می شود.

انسان زمانی می تواند بگوید خواستن توانستن است که آن را بیافریند. ولی این تصور اشتباه است که اگر یک روزی خواست، پس حتما می تواند ترک کند. در واقع کسی که به اعتیاد روی می آورد، نمی خواهد جهان هستی را آنگونه که هست ببینید و تجربه کند. زیرا حقیقت زندگی برایش رنج آور و درد آور است. از طرف دیگر مواد مخدر برای کوتاه مدت حال خوبی به او می دهد. لذا این تمایل در وی تقویت می شود. با مصرف مواد مخدر از یک طرف جهانی که دوست ندارد را نمی بیند و از طرف دیگر حال متفاوت و خوبی را می تواند تجربه کند. مسلماً چنین شخصی برای ترک اعتیاد به شیشه و امثالهم مقاومت از خود نشان می دهد.

این تصورات سبب تقویت باورهای غلط بیماران اعتیاد می شود. به همین دلیل فرد معتاد هرگز به آن خواستنی نمی رسد که بتواند آن را بیافریند. در مورادی بسیار نادر این اتفاق می افتد که منجر به شکست در ترک می شود. چون فرایند ترک را کاملاً احساسی آغاز کرده و هیچیک از قواعد اصولی و زیربنایی درمان اعتیاد را رعایت نکرده است. آنچه در درمان اعتیاد مهم است این است که بیمار به این نتیجه برسد که به تنهایی نمی تواند ترک کند.

بیمار درگیر اعتیاد باید به این باور برسد که نمی تواند به تنهایی اعتیاد خود را درمان کنند. برخی از معتادین می گویند ما به دلیل اینکه کم مصرف می کنیم، پس می توانیم آن را هر زمان که خواستیم ترک کنیم. متاسفانه در اینگونه موارد فرد مصرف کننده اصلاً متوجه نیست که درگیر اعتیاد شده است. حتی زمانیکه مصرف او دوبرابر شده، باز در این توهم است که کم مصرف می کند و هر زمان که بخواهد می تواند آن را کنار بگذارد.

دلایل روانی بسیار متفاوتی برای تمایل به اعتیاد وجود دارد. مثلا برخی از کسانیکه برای حل مشکلات خود درگیر اعتیاد شده اند، در کودکی دائماً شاهد این بودند که پدر و مادر آنها قرص زیاد مصرف می کردند. به همین دلیل است که در بسیاری از روانشناسان و روان‌پزشکان می گویند قرص ها را در جلوی چشم کودکان خود بصورت آشکارا مصرف نکنید. اینکه کودک ببیند والدین او برای هر مشکلی قرص مصرف می کنند، ناخودآگاه این موضوع را بعنوان یک راه حل جهت حل مشکلات خود می شناسد. شایان ذکر است که مصرف بسیاری از مسکن ها در خانواده ها هیچ دلیل پزشکی نداشته و بصورت خودسرانه است. و همین مسائل باعث ایجاد اعتیاد به مرفین و دیگر مسکن های اعتیاد آور است.

پیامی به مغز کودک فرستاده می شود که مسائل و مشکلات را می شود فقط با یک قرص بر طرف کرد. این نگاه سبب می شود که در سنین بالاتر این باور همراه آنها باشد. وقتی درگیر مشکلی در آینده می شوند، می خواهند آن را با یک قرص برطرف نمایند. این است که برخی از دانشجویان در چالش های فکری درگیر اعتیاد به ریتالین و داروهای اعتیاد آور می شوند. افراد بسیاری با هدف ترک وابستگی به قرص ضد اضطراب به کلینیک ترک اعتیاد مراجعه می کنند. اینها نمونه هایی است که شاید به دلیل عدم مراقبت والدین در زمان کودکی آنها، ایجاد شده است.

دلایل فراوانی برای باورهای غلط بیماران اعتیاد وجود دارد که به هیچ وجه مختص به یک قشر خاص نیست. اما عدم توانایی برای قبول واقعیت و پذیرفتن مسئولیت در قبال سلامتی خویش، در بین تمامی آنها مشترک است. اینکه بیمار قبول کند از راه درست درمان خود را پیش ببرد، اولین قدم برای ترک اعتیاد است. این موضوع در بین تمامی انواع اعتیاد مشترک است. گرنه کمتر کسی است که درگیر مواد مخدر و اعتیاد باشد و فکر کند کاری خوبی می کند.

انسان به صرف دانستن هیچ تغییری نمی کند. فرد معتاد باید با کسی گفتگو و صحبت کند که ماحصل آن شناخت بیشتر بیمار نسبت به خود باشد. آنچه در کلینیک ترک اعتیاد در قالب مشاوره های روان شناسی انجام می شود با این هدف از بین بردن باورهای غلط بیماران اعتیاد است. و اینکه بیمار آگاهی بیشتری نسبت به خود پیدا کند. ماحصل این شناخت، توجه بیشتر بیمار به وضعیت سلامت خود و اعتماد به کادر درمانی است.

پیام بگذارید