انگیزه ترک اعتیاد در فرد بیمار چگونه ایجاد می شود؟

انگیزه ترک اعتیاد در فرد معتاد به عوامل بسیاری بستگی دارد. ولی برای این منظور تکنیک های مشخص و قالبی را نمی توان پیشنهاد کرد. در واقع درمانگر و یا کسی که قصد کمک به وی را دارد، باید یک جعبه ابزار در ذهنش داشته باشد. او از درون این جعبه ابزار مدل های مختلفی را می تواند انتخاب کند. اما توجه داشته باشید که این انتخاب بستگی بسیار زیادی به نیاز شخص بیمار دارد. روان شناسان در کلینیک ترک اعتیاد از روش های متفاوتی استفاده می کنند که بسته به شرایط روحی و روانی بیمار متفاوت است.  

تصور کنید بیماری برای درمان اعتیاد به هروئین مراجعه می کند و به دلایل مختلف دارای سوء تعذیه می باشد. یا اینکه دارای خواب نامنظم و بی کیفیتی داشته باشد. خب ابتدا باید این چنین مسائل و مشکلات برای وی بر طرف شود. سپس در مراحل بعدی به روان درمانی و اختلال مصرف مواد رسیدگی شود. مثلاً کسی که اختلال خواب دارد، در فرایند درمانی قطعاً باید در کلینیک تنظیم خواب وضعیت استراحت وی را بهبود بخشد.

نکته ی بعدی که در انگیزه ترک اعتیاد بسیار مهم است، اهمیت رابطه درمانی درمانگر با بیمار است. فضایی که بین آنها حاکم است، می تواند به شدت تاثیر گذار باشد. اگر دقت کنید خواهید دید که ماده مخدر مصرفی یک خصوصیتی پیدا می کند که برای فرد بیمار قابل پیش بینی است. بدین معنی که او با هر بار مصرف، اثر مشخصی را از آن می گیرد. این اثر تکرار شونده است یعنی بیمار با هر بار مصرف، دقیقاً همان اثر را از مواد می گیرد. با گذشت زمان و اسمترار در مصرف مخدر، بیمار به آن ماده مخدر اعتماد پیدا می کند. در نتیجه این تصور کاذب در او ایجاد می شود که فقط ماده مخدر مصرفی است که جواب احساسات و هیجانات او را می دهد.

خوشبختانه با روشهای نوین درمانی در کلینیک ترک اعتیاد، ارتباط روانی بین درمانگر و بیمار مستحکم تر شده است. مثلاً کسی که برای ترک ماری جوانا به کلینیک مراجعه می کند، نیازمند این رابطه است. بنابراین برای برانگیختن انگیزه ترک اعتیاد ، جلب اعتماد حرف اول را می زند. هر شخصی که بخواهد به بیمار کمک کند اعم از درمانگر ، خانواده و دوستان اول باید سعی کنند که اعتماد بیمار را نسبت به خود جلب کنند. در واقع رابطه شکل گرفته بین بیمار و ماده مخدر را به سمت خود تعدیل کنند. یعنی بیمار همان اعتماد را بجای اینکه به مواد مخدر داشته باشد، به درمانگر، خانواده و یا دوست خود داشته باشد.

حال سوال اینجاست که یک درمانگر حاذق و کارآمد چگونه می تواند این ارتباط را با بیمار برقرار کند؟ اولین قدم این است که پایه درمان روی رابطه درمانی قابل اعتماد و اطمینان بخش قرار گرفته باشد. قدم دوم اینکه درمانگر باید سعی کند که دنیا را از چشم مراجعه کننده و بیمار ببیند. یعنی درمانگر باید خود را جای بیمار بگذارد و مشکلات را از درچه چشم او ببیند و به هیچ عنوان او را قضاوت نکند. اکثر بیماران اعتیاد نسبت به قضاوت حساس هستند. قضاوت کردن به شدت فرد بیمار را تحت تاثیر قرار می دهد و این مساله در روند درمانی اختلال ایجاد می کند.

اینگونه مسائل در مورد موارد سوءمصرف داروهای اعتیاد آور نیز کاملاً صدق می کند. مثلاٌ کسی به برای درمان اعتیاد به ریتالین به کلینیک ترک اعتیاد مراجعه می کند نیز مانند دیگر مراجعین به همان نسبت به این ارتباط نیازمند است.

اگر می خواهید انگیزه ترک اعتیاد را در کسی بیدار کنید نباید به او بگویید که تو به این دلیل داری کار اشتباهی انجام می دهی. یا اینکه فلان جواب و دلیل تو برای مقابله با فلان مشکل غلط است. ایراد گرفتن در مورد تصمیمات بیمار  به شدت باعث تخریب این رابطه و از بین رفتن اعتماد خواهد شد. اینگونه موارد فاصله درمانگر و بیمار را دور تر می کند و متاسفانه روند درمانی را با اختلال مواجه می کند.

درمانگر کاملاً باید قابل انعطاف باشد. تصمیمات او باید بر اساس نیاز مراجعه کننده باشد. باید بداند که چه روش درمانی و در چه شرایطی برای بیمار می تواند مفید باشد.

پیام بگذارید